Бөөр өвдөж байна уу, нуруу өвдөж байна уу? Ялган оношлох 6 гол шинж

Танилцуулга

Бүсэлхий орчмоор чинэрч, хөшиж өвдөх үед бид хамгийн түрүүнд “Бөөр маань өвдөөд байна уу, эсвэл нуруугаа авахуулчихсан уу?” гэж эргэлздэг. Энэхүү эргэлзээ нь зөвхөн танд төрдөг асуудал биш бөгөөд маш олон хүн энэ хоёр өвдөлтийг хооронд нь андуурч, буруу эмчилгээ хийх эрсдэлтэй тулгардаг.

Бөөр болон нурууны булчин, үе мөч нь биеийн нэг хэсэгт, маш ойрхон байрладаг тул өвдөлтийн голомтыг өөрийн мэдрэмжээр шууд тодорхойлоход хэцүү байдаг. Буруу оношилж, дур мэдэн дулаацуулах тос түрхэх эсвэл бөөрний эм уух нь өвчнийг улам даамжруулах аюултай.

Энэхүү нийтлэлээр бид бөөрний өвдөлт нурууны өвдөлт ялгаа, тэдгээрийн шалтгаан болон гэрийн нөхцөлд хэрхэн таних аргуудыг дэлгэрэнгүй хүргэж байна.

Яагаад хүмүүс андуурдаг вэ?

Хүний биеийн анатомийн бүтцийг авч үзвэл бөөр нь нурууны баганын хоёр талд, хавирганы нуман доор байрладаг. Энэхүү байршил нь нурууны том булчингууд болон нугасны mэдрэлийн үндэстэй маш ойрхон байдаг тул өвдөлтийн дохио тархинд очихдоо ижил хэсгээс ирж буй мэт мэдрэгддэг.

Мөн монголчуудын дунд “бүсэлхийгээр өвдөх л юм бол бөөрнийх” гэсэн тогтсон өрөөсгөл ойлголт байдаг нь буруу оношилгоо, эмчилгээний эхлэл болдог. Иймд өвдөлтийн байршил, шинж чанар болон хөдөлгөөнөөс хамаарах байдлыг нь нарийн ажиглах шаардлагатай.

Зөв оношийг тогтоох нь эмчилгээний үр дүнд шууд нөлөөлдөг тул шинж тэмдгүүдийг анхааралтай ажиглах хэрэгтэй. Булчингийн өвдөлтийг бөөрний эмээр, эсвэл бөөрний үрэвслийг нурууны тосоор эмчлэх гэж оролдох нь цаг хугацаа алдах хамгийн том шалтгаан болдог.

Бөөрний өвдөлт: Байрлал, шинж чанар

Бөөр хаана өвддөг вэ гэвэл ихэвчлэн хавирганы нуман доор, нурууны дээд болон хажуу талд (нэг эсвэл хоёр талд зэрэг) мэдрэгддэг. Энэхүү өвдөлт нь арьсны өнгөн хэсэгт биш, биеийн гүнд байрлах бөгөөд тогтмол, чинэрсэн шинж чанартай байдаг.

Бөөрний өвдөлтийн хамгийн гол онцлог нь биеийн хөдөлгөөнөөс бараг хамаардаггүй явдал юм. Та хэвтсэн ч, зогссон ч, эсвэл байрлалаа өөрчилсөн ч өвдөлт намдахгүй, тогтмол өвдсөөр байдаг. Хэрэв бөөрний чулуутай бол өвдөлт нь гэнэт огцом, маш хүчтэй хатгуулах хэлбэрээр илэрч, хэвлий болон цавь руу дамжин өвддөг.

Бөөр өвдөх шалтгаан нь олон янз байдаг бөгөөд үүнд бөөрний түүдгэнцрийн үрэвсэл, пиелонефрит буюу бөөрний тэвшний үрэвсэл, бөөрний чулуужих өвчин, эсвэл халдвар зэрэг багтана. Эдгээр өвчлөлүүд нь бөөрний сувгийг нарийсгах эсвэл бөөрний бүрхүүл хальсыг тэлж сунгаснаар гүн, чинэрсэн өвдөлтийг үүсгэдэг байна.

Нурууны өвдөлт: Байрлал, шинж чанар

Нурууны өвдөлт нь ихэвчлэн бүсэлхийн доод хэсэгт, ууц нуруу орчимд илүү нутагшмал байдлаар мэдрэгддэг. Энэ өвдөлт нь булчин, шөрмөс, үе мөч эсвэл нурууны дискний эмгэгээс үүдэлтэй байдаг тул хөдөлгөөнтэй шууд холбоотой байдаг.

Нурууны өвдөлтийн гол онцлог нь бөхийх, хүнд юм өргөх, биеэ эргүүлэх эсвэл удаан суух үед улам нэмэгдэж, харин хэвтэж амрах, байрлалаа солих эсвэл иллэг хийх үед мэдэгдэхүйц намддаг. Хэрэв өвдөлт нь ууцнаас эхлэн өгзөг, гуя, хөл рүү дамжиж, бадайрах шинж илэрвэл энэ нь мэдрэлийн гаралтай буюу суудлын мэдрэл дарагдсаныг илтгэнэ.

Нуруу өвдөх шалтгаан нь ихэвчлэн булчингийн ачаалал, суулт, нурууны дискний ивэрхий, үе мөчний үрэвсэл эсвэл буруу байрлалаар удаан суух зэрэг механик хүчин зүйлсээс болдог. Энэхүү өвдөлт нь бөөрнийх шиг халуурах, дотор муухайрах зэрэг дотор эрхтний шинж тэмдэгтэй хавсардаггүй гэдгээрээ ялгаатай. Монголын анагаах ухааны практикт үүнийг ялган оношлох нь маш чухал байдаг.

Хөдөлгөөний тест: Гэрийн нөхцөлд шалгах энгийн арга

Та гэрийн нөхцөлд өвдөлтөө аль нь болохыг урьдчилан танихын тулд хөдөлгөөний тест хийж үзэж болно. Биеийн байрлалыг өөрчлөх, тухайлбал урагш бөхийх, хажуу тийш суниах, эсвэл хэвтэхэд өвдөлтийн хүч өөрчлөгдөж байвал энэ нь булчин эсвэл нурууны гаралтай өвдөлт байх магадлал маш өндөр юм.

Харин ямар ч байрлалд хэвтсэн өвдөлт хэвээр байж, биеийн гүнээс чинэрч өвдсөөр байвал энэ нь бөөрний өвдөлт байх магадлалтай тул дотрын эмчид яаралтай хандах шаардлагатай.

Энэхүү энгийн сорил нь танд эмнэлэгт очихоос өмнө чиг баримжаа авахад туслах бөгөөд буруу эмчилгээ хийхээс сэргийлэх ач холбогдолтой юм.

Ялгах 6 шинж чанар (Хүснэгтээр)

Бөөрний өвдөлт нурууны өвдөлт ялгааг илүү ойлгомжтой болгох үүднээс дараах харьцуулсан хүснэгтийг бэлтгэлээ.

Шинж чанар	Бөөрний өвдөлт	Нурууны өвдөлт
Байрлал	Хавирганы нуман доор, нурууны дээд/хажуу хэсэгт (нэг эсвэл хоёр талд)	Бүсэлхийн доод хэсэг, ууц нуруу орчимд
Өвдөлтийн мэдрэмж	Биеийн гүнээс чинэрч, лугшиж эсвэл огцом хатгаж өвдөнө	Өнгөц, булчин хөших, чилж чихэлдэж өвдөнө
Хөдөлгөөний нөлөө	Хөдөлгөөнөөс хамаарахгүй, байрлал солиход өөрчлөгдөхгүй	Бөхийх, эргэх, хүнд юм өргөхөд өвдөлт нэмэгдэнэ
Дамжих чиглэл	Хэвлий, цавь, бэлэг эрхтэн рүү дамжиж болно	Өгзөг, гуя, хөл рүү (суудлын мэдрэл дагаж) дамжина
Амрахад намдах эсэх	Хэвтэж амрахад өвдөлт намдахгүй, хэвээр байна	Хэвтэх, амрах, иллэг хийхэд өвдөлт намдана
Дагалдах шинж	Халуурах, шээс өөрчлөгдөх, дотор муухайрах зэрэг илэрнэ	Булчин чангарах, хөдөлгөөн хязгаарлагдахаас өөр шинжгүй

Дагалдах шинж тэмдгүүд юуг хэлж өгдөг вэ?

Өвдөлтөөс гадна таны биед илэрч буй бусад шинж тэмдгүүд нь оношийг зөв тогтооход хамгийн том туслагч болдог. Бөөрний өвдөлтийг дагалдан халуурах, чичрэх, дотор муухайрах, бөөлжих зэрэг ерөнхий хордлогын шинжүүд илэрдэг. Мөн шээх үед хорсож өвдөх, ойр ойрхон шээх хүрэх, шээсний өнгө өөрчлөгдөх эсвэл цустай шээх зэрэг нь бөөр, шээсний замын өвчлөлийг шууд гэрчилнэ.

Харин нурууны өвдөлтийн үед дээрх шинж тэмдгүүд огт илэрдэггүй. Нурууны өвдөлттэй үед зөвхөн хөдөлгөөн хязгаарлагдах, нурууны булчингууд чангарч зангирах, хөл рүү мэдрэл дагаж бадайрах зэрэг мэдрэл-булчингийн шинжүүд давамгайлдаг.

Эдгээр дагалдах шинжүүдийг анхааралтай ажигласнаар та өөрийн биед ямар процесс өрнөж байгааг илүү тодорхой мэдэж, зөв мэргэжилтэнд хандах боломжтой болно.

Аль эмчид хандах вэ: Дотор уу, мэдрэл үү?

Хэрэв танд бөөрний өвдөлтийн шинж тэмдэг илэрч, шээсний өнгө өөрчлөгдөх, халуурах зэрэг зовиур байгаа бол хамгийн түрүүнд дотрын эмчийн оношилгоо хийлгэх шаардлагатай. Дотрын эмч таны бөөрний үйл ажиллагааг хянахын тулд шээсний ерөнхий шинжилгээ, бөөрний үйл ажиллагааны цусны шинжилгээ болон ЭХО оношилгоог зөвлөх болно.

Харин өвдөлт нь хөдөлгөөнөөс хамаарч, хөл рүү дамжиж, бадайрч байгаа бол танд мэдрэлийн эмчийн үзлэг шаардлагатай. Мэдрэлийн эмч нурууны мэдрэл дарагдал, нугасны дискний эмгэгийг илрүүлэх нарийн сорилуудыг хийж, тохирох физик эмчилгээ болон эмийн эмчилгээг төлөвлөдөг.

Зарим тохиолдолд энэ хоёр өвдөлт зэрэгцэж илрэх нь бий. Иймд хоёр чиглэлийн эмч хамтран ажилладаг эмнэлэгт хандах нь цаг хугацаа болон зардлыг хэмнэх хамгийн ухаалаг алхам юм.

Яаралтай үзүүлэх улаан дохионууд

Дараах шинж тэмдгүүд илэрсэн тохиолдолд цаг алдалгүй яаралтай эмнэлгийн тусламж авах шаардлагатай. Эдгээр улаан дохиог үл тоомсорлох нь амь насанд аюултай хүндрэл үүсгэж болзошгүй:

• Бүсэлхийгээр хүчтэй өвдөхийн зэрэгцээ өндөр халуурах, чичрэх (бөөрний цочмог үрэвсэл буюу пиелонефритийн сэжиг).
• Шээс огт гарахгүй болох эсвэл шээсний гарц эрс багасах.
• Шээс улаан туяатай, цустай гарах.
• Тэвчихийн аргагүй гэнэтийн огцом, хүчтэй өвдөлт хэвлий болон цавь руу дамжих (бөөрний чулууны сэжиг).
• Нурууны өвдөлттэй зэрэгцэн өтгөн, шингэн мөрөө хянах чадвар алдагдах (мэдрэлийн яаралтай тусламж шаардлагатай эмгэг).

Түгээмэл асуулт, хариулт (FAQ)

Бөөр өвдөхөд заавал халуурдаг уу?

Үгүй, заавал халуурах албагүй. Бөөрний архаг үрэвсэл эсвэл эхний шатны чулуужилтын үед халуурахгүйгээр зөвхөн унжсан, чинэрсэн өвдөлт мэдрэгдэж болно. Харин бөөрний цочмог халдварт үрэвслийн үед өндөр халуурдаг.

Нурууны өвдөлтөд халуун жин тавьж болох уу?

Хэрэв өвдөлт нь булчингийн ачаалал, зангиралтаас үүдэлтэй бол халуун жин тустай. Гэвч хэрэв өвдөлтийн шалтгаан нь бөөрний үрэвсэл байвал халуун жин тавих нь үрэвслийг улам даамжруулж, халдварыг газар авахуулах аюултай тул оношоо тодорхой болгох хүртэл халуун жин тавихаас татгалзаарай.

Бөөрний өвдөлт хөл рүү дамжвал яах вэ?

Ерөнхийдөө бөөрний өвдөлт хөл рүү доошлон дамждаггүй, харин хэвлий, цавь болон бэлэг эрхтэн рүү дамждаг. Хөл рүү дамжиж, бадайрах шинж нь нурууны мэдрэлийн үндэс дарагдсаны гол шинж тэмдэг юм.

Бөөрний өвдөлтийг шээсний шинжилгээгээр шууд мэдэж болох уу?

Тийм ээ, шээсний ерөнхий шинжилгээгээр уураг, улаан эс, цагаан эс болон нян байгаа эсэхийг тодорхойлсноор бөөрний үрэвсэл, халдварыг маш өндөр нарийвчлалтай оношилдог.

Нурууны өвдөлт өөрөө аяндаа зүгээр болдог уу?

Булчингийн хөнгөн ачааллаас үүдэлтэй өвдөлт нь хэд хоног амрахад аяндаа намддаг. Гэвч нурууны дискний ивэрхий, суулт зэрэг эмгэгүүд нь хугацаа өнгөрөх тусам даамжирдаг тул мэргэжлийн эмчид хандах хэрэгтэй.

ГУИС-ийн дэргэдэх эмнэлэгт хэзээ хандах вэ?

Бүсэлхий орчмын өвдөлтийг гэрээр дур мэдэн оношилж, буруу эмчилгээ хийх нь цаг хугацаа алдах төдийгүй эрүүл мэндээ эрсдэлд оруулах аюултай. ГУИС-ийн дэргэдэх эмнэлэгт дотрын болон мэдрэлийн нарийн мэргэжлийн тусламж үйлчилгээ зэрэгцэн ажилладаг тул та нэг дороос цогц оношилгоог авах бүрэн боломжтой.

Манай эмнэлэгт дотрын ахлах зэргийн эмч Р. Тунгалаг бөөрний багц шинжилгээ, ЭХО оношилгоог удирдан явуулж, бөөрний өвчлөлийг нарийн оношилдог бол мэдрэлийн эмч С. Батчимэг нуруу, мэдрэлийн гаралтай өвдөлтийн оношилгоо, эмчилгээг мэргэжлийн өндөр түвшинд хийж байна. Та аль нь болохыг таамаглаж суухын оронд ердөө 20 минутын үзлэгээр ялган оношлуулах боломжтой тул манай эмнэлэгт хандан цаг захиалах холбоосоор орж өөрт тохиромжтой цагаа сонгоорой.

• 📞 Утас: +976 7013-1662
• 📍 Хаяг: СБД, 11-р хороо, Ногоон нуурын 51, ГУИС-ийн хичээлийн байр
• 🗓 Цаг захиалга: https://gluh.mn/book-appointment/

Эмчийн баталгаажуулалт

Энэхүү нийтлэлд дурдсан улаан дохионы жагсаалт болон ялган оношлох зөвлөмжүүд нь бүрэн гүйцэд бөгөөд эмнэлзүйн хувьд үнэн зөв болохыг ГУИС-ийн дэргэдэх эмнэлгийн дотрын эмч Р. Тунгалаг, мэдрэлийн эмч С. Батчимэг нар хянаж, баталгаажуулсан болно.