Үтрээ загатнах шалтгаан: Мөөгөнцөр үү, бактерийн вагиноз уу, трихомониаз уу — Лаа авахаасаа өмнө заавал унш

Танилцуулга

Бүсгүй танд доод бие загатнах, тухгүй оргих мэдрэмж төрж байсан уу? Энэ бол эмэгтэй хүн бүрийн амьдралдаа дор хаяж нэг удаа тулгардаг, хэлэхэд ч хэцүү, тэвчихэд ч хэцүү маш түгээмэл зовиур юм.

Ийм үед ихэнх эмэгтэйчүүд эмэгтэйчүүдийн эмчид хандахаас эмээж, шууд эмийн санг зорьдог. “Мөөгөнцөртсөн байх” гэж өөрөө таамаглаад, дур мэдэн лаа авч хэрэглэх нь хамгийн түгээмэл гаргадаг алдаануудын нэг юм.

Гэвч үтрээ загатнах шалтгаан нь зөвхөн мөөгөнцөр биш бөгөөд шалтгааныг нь буруу тодорхойлж эмчилбэл үрэвсэл улам даамжрах аюултай.

Үтрээ орчмоор загатнах зовиур үүсгэдэг үндсэн таван хүчин зүйл байдаг:

• Үтрээний мөөгөнцөр буюу Кандида халдвар

• Үтрээний бактерийн тэнцвэр алдагдах (бактерийн вагиноз)

• Трихомониаз болон бэлгийн замаар дамжих бусад халдварууд

• Дааврын өөрчлөлтөөс үүдэлтэй үтрээний хуурайшилт

• Ариун цэврийн хэрэглэл, саван зэрэг гадны химийн цочроогч бодисууд

Эдгээр шалтгаан тус бүр нь өөр өөрийн гэсэн өвөрмөц онцлогтой бөгөөд тэдгээрийг ялгаж салгах нь зөв эмчилгээний эхлэл болдог.

Үтрээ загатнах нь бие даасан өвчин биш — 5 өөр шалтгаан, 5 өөр эмчилгээ

Юун түрүүнд үтрээ загатнах нь бие даасан өвчний онош биш гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Энэ нь таны бэлэг эрхтний орчимд ямар нэгэн асуудал үүссэнийг илтгэх ердөө л нэг шинж тэмдэг юм.

Үтрээний үрэвслийн үндсэн шалтгааныг тогтоолгүйгээр эмчилгээ хийх нь ихэнхдээ ямар ч үр дүнгүй байдаг. Эмчилгээ бүр өөрийн гэсэн өвөрмөц онцлогтой тул буруу эм хэрэглэх нь микрофлорыг улам сүйтгэдэг.

Танд туслах үүднээс үтрээний загатнаа үүсгэдэг үндсэн 5 шалтгааныг харьцуулсан хүснэгтийг бэлтгэлээ.

Шалтгаан	Ялгадасны шинж чанар	Үнэр	Загатнаа ба хорсох	Эмчилгээний үндсэн зарчим
Мөөгөнцөр (Кандида)	Ааруул мэт өтгөн, цагаан	Ихэвчлэн үнэргүй	Хүчтэй загатнана, хорсож улайна	Мөөгөнцрийн эсрэг лаа, тос эсвэл уух эм
Бактерийн вагиноз	Саарал-цагаан, шингэн	Хүчтэй загасны үнэртэй	Ихэвчлэн үүсгэдэггүй (тал хувь нь шинж тэмдэггүй)	Антибиотик (уух эм, гель, тос)
Трихомониаз	Шар-ногоон, хөөсөрхөг	Загасны үнэртэй	Хүчтэй загатнана, хавдаж улайна	Антибиотик, хамтрагчийг хамт эмчлэх
Үтрээний хуурайшилт	Маш бага эсвэл хэвийн	Үнэргүй	Загатнана, бэлгийн харьцаанд өвдөнө	Чийгшүүлэгч, эстроген, нөхөн сэргээх PRP
Цочроогч бодисууд	Хэвийн	Үнэргүй	Хүчтэй загатнана, улайж хорсоно	Цочроогчийг зогсоох, гадна талыг зөөлөн угаах

Үтрээний мөөгөнцөр (Кандида) ба түүний шинж тэмдэг

Үтрээний мөөгөнцөр буюу Кандида нь эмэгтэйчүүдийн дунд хамгийн танил халдвар юм. Энэ үед ааруул мэт өтгөн цагаан ялгадас гарах бөгөөд энэ нь ихэвчлэн ямар нэгэн эвгүй үнэргүй байдаг.

Мөөгөнцрийн гол илрэл бол хүчтэй загатнах, бэлгийн уруул улайж хавдах, шээх болон бэлгийн харьцаанд орох үед хорсож өвдөх явдал юм. Хэдийгээр таагүй зовиуртай ч үтрээний мөөгөнцөр нь бэлгийн замын халдварт өвчин биш юм.

Үтрээнд Кандида төрлийн мөөгөнцөр бага хэмжээгээр үргэлж байдаг бөгөөд ашигтай бактериуд түүний өсөлтийг хянаж байдаг. Гэвч үтрээний рН орчин алдагдах үед мөөгөнцөр хяналтгүй үржиж, халдвар үүсгэдэг.

Энэхүү халдварыг өдөөдөг хэд хэдэн хүчин зүйл байдаг. Үүнд антибиотик хэрэглэх, жирэмслэлт, хяналтгүй чихрийн шижин, дархлаа суларсан байдал, даавар орлуулах эмчилгээ болон арьсны цочрол зэрэг орно.

Мөөгөнцрийн үед мөөгөнцрийн эсрэг тусгай лаа, тос эсвэл уух эмийг хэрэглэдэг. Зөв эмчилгээ хийснээр шинж тэмдэг 7–14 хоногийн дотор бүрэн арилах ёстой.

Хэрэв 12 сарын дотор 4-өөс олон удаа давтагдвал эмчид заавал үзүүлж, 6 сар хүртэл үргэлжлэх урт хугацааны эмчилгээ хийлгэх шаардлагатай. Мөн мөөгөнцрийн эсрэг тос нь бэлгэвчийг гэмтээж, жирэмслэлтээс хамгаалах идэвхийг нь сулруулдаг гэдгийг санаарай.

Бактерийн вагиноз: Загасны үнэртэй ялгадас

Бактерийн вагиноз нь үтрээний хэвийн бактерийн тэнцвэр алдагдсанаас үүсдэг үрэвсэлт эмгэг юм. Энэ үед саарал-цагаан өнгөтэй, шингэн ялгадас гарах бөгөөд ялангуяа бэлгийн харьцааны дараа маш хүчтэй загасны үнэр үнэртдэг.

Үтрээнд байх ёстой ашигтай лактобактерийн тоо буурч, анаэроб бактериуд хэт олширсноор энэхүү тэнцвэргүй байдал үүсдэг байна.

Сонирхолтой нь, бактерийн вагиноз нь ихэвчлэн хүчтэй загатнаа болон хорсол үүсгэдэггүй. Нийт тохиолдлын тал орчим хувь нь ямар ч шинж тэмдэггүй явагддаг тул эмэгтэйчүүд өөрийгөө өвчилснийг мэдэхгүй өнгөрөх нь бий.

Энэ нь бэлгийн замын халдварт өвчин биш боловч бэлгийн харьцаа, шинэ хамтрагчтай болох, умайн доторх ерөндөг болон үнэртэй ариун цэврийн бүтээгдэхүүн хэрэглэх зэргээр өдөөгддөг.

Бактерийн вагинозын үед мөөгөнцрийн эсрэг лаа ямар ч үр дүнгүй тул антибиотик (уух эм, гель эсвэл тос) хэрэглэж эмчилнэ. Эмчилгээний дараа хэдэн сарын дотор дахин давтагдах нь түгээмэл байдаг.

Хэрэв жилд 4-өөс олон удаа давтагдвал урьдчилан сэргийлэх тусгай курс эмчилгээ шаардлагатай. Ялангуяа жирэмсэн үед үүнийг эмчлэхгүй орхивол дутуу төрөх бага зэргийн эрсдэлийг дагуулдаг тул анхаарах хэрэгтэй.

Трихомониаз ба бэлгийн замаар дамжих бусад халдварууд

Трихомониаз бол бэлгийн замаар дамждаг шимэгч хорхойгоор үүсгэгддэг халдвар юм. Энэ үед шар-ногоон өнгөтэй, хөөсөрхөг, загасны үнэртэй ялгадас гарах бөгөөд үтрээ орчим хүчтэй загатнах, хавдах, улайх зовиур илэрдэг.

Мөн шээх болон бэлгийн харьцааны үед өвдөлт мэдрэгддэг. Гэвч олон хүнд ямар ч шинж тэмдэг илэрдэггүй бөгөөд халдвар авснаас хойш 5–28 хоногийн дараа эсвэл бүр хожуу шинж тэмдэг илэрч болно.

Эмчилгээнд антибиотик (метронидазол 7 хоног эсвэл нэг удаагийн өндөр тунгаар) хэрэглэдэг. Хамгийн чухал нь бэлгийн хамтрагчийг заавал хамт эмчлэх шаардлагатай бөгөөд эмчилгээ дууссанаас хойш 1 долоо хоногийн турш бэлгийн харьцаанаас бүрэн татгалзах ёстой.

Хэрэв трихомониазыг эмчлэхгүй удаан явбал аарцгийн эрхтний үрэвсэл, умайн гаднах жирэмслэлт, үргүйдэл болон ХДХВ-ийн халдвар авах эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг аюултай.

Үүнээс гадна хламиди, заг хүйтэн зэрэг бусад бэлгийн замын халдвар нь үтрээний ялгадас өөрчлөгдөх, аарцгаар өвдөх, сарын тэмдгийн хооронд цус гарах зэрэг шинж тэмдгээр илэрдэг. Эдгээр нь ихэнхдээ шинж тэмдэггүй байдаг тул зөвхөн PCR шинжилгээгээр л илрүүлэх боломжтой.

Үтрээний хуурайшилт: Дааврын өөрчлөлтөөс үүдэлтэй загатнаа

Үтрээ загатнах хорсох зовиур нь зөвхөн халдвараас гадна үтрээний хуурайшилтаас үүдэлтэй байж болно. Нас ахих тусам эсвэл тодорхой нөхцөл байдлын улмаас эстроген дааврын хэмжээ буурахад үтрээний хана нимгэрч, хуурайшдаг.

Цэвэршилт, хөхөөр хооллох үе, даавартай жирэмслэлтээс хамгаалах бэлдмэл хэрэглэх, сэтгэл гутралын эсрэг зарим эм уух эсвэл хавдрын эмчилгээ зэрэг нь эстрогенийг бууруулдаг гол хүчин зүйлс юм. Үүнээс болж загатнах, хорсох, бэлгийн харьцаанд өвдөх, шээсний замын халдвар дахин дахин давтагдах зэрэг таагүй шинжүүд илэрнэ.

Үтрээний хана нимгэрч, байгалийн чийглэг байдал нь алдагдсанаар өчүүхэн төдий үрэлтэд ч арьс гэмтэж, үрэвсэж эхэлдэг.

Хуурайшилтыг намдаахын тулд тусгай тосолгооны бодис, үтрээний чийгшүүлэгч эсвэл эмчийн заавраар үтрээний эстроген тосыг хэрэглэдэг. Мөн сүүлийн үед үтрээний салстыг нөхөн сэргээх, чийгшлийг нэмэгдүүлэх зорилгоор үтрээний PRP эмчилгээг эмэгтэйчүүд маш их сонгох болсон.

Гадны цочроогч хүчин зүйлс: Бидний анзаардаггүй алдаанууд

Заримдаа үтрээ загатнах шалтгаан нь ямар нэгэн өвчин биш, ердөө л бидний өдөр тутмын буруу зуршил, хэрэглэж буй бүтээгдэхүүн байдаг. Үтрээний орчим дахь арьс маш мэдрэг тул гадны химийн бодист амархан цочирдог.

Үнэртэй саван, үтрээний зориулалттай гэх угаалга (душ), дезодорант, үнэртэй ариун цэврийн хэрэгсэл, нарийн нийлэг дотуур хувцас, хүчтэй найрлагатай угаалгын нунтаг зэрэг нь арьсыг цочроож, хүчтэй загатнаа үүсгэдэг.

Эдгээр бүтээгдэхүүнд агуулагдах химийн нэмэлтүүд болон үнэрт бодисууд нь арьсны хамгаалалтын давхаргыг гэмтээдэг байна.

Эдгээр цочроогч бүтээгдэхүүнүүд нь үтрээний рН тэнцвэрийг алдагдуулснаар мөөгөнцөр болон бактерийн вагиноз үүсэх таатай хөрсийг бүрдүүлдэг гэдгийг мартаж болохгүй.

Яагаад дур мэдэн лаа хэрэглэх нь хамгийн том алдаа вэ?

Үтрээ орчмоор загатнаж эхлэхэд эмэгтэйчүүдийн дийлэнх нь мөөгөнцөр гэж таамаглаад шууд эмийн сангаас лаа авдаг. Гэвч хэрэв загатнах шалтгаан нь бактерийн вагиноз эсвэл трихомониаз байвал мөөгөнцрийн эсрэг эм ямар ч нөлөө үзүүлэхгүй.

Энэ нь үтрээний үрэвсэл эмчилгээг буруу чиглүүлж, халдварыг улам даамжруулан, архагшуулах аюултай. Мөн ийм лааг давтан хэрэглэх нь үтрээний ашигтай бактериудыг устгаж, микрофлорыг бүрмөсөн сүйтгэдэг.

Буруу эмчилгээ хийснээр үтрээний орчин улам бүр доройтож, дараагийн удаа ямар ч эмэнд дарагдахааргүй тэсвэртэй халдвар үүсэх эрсдэлтэй.

Хэрэв та 6 сарын дотор 2-оос олон удаа эмийн сангийн мөөгөнцрийн эм хэрэглэх шаардлагатай болсон бол дур мэдэн эмчлэхээ зогсоож, заавал эмэгтэйчүүдийн эмчид үзүүлэх шаардлагатай.

Эмч хэрхэн оношилдог вэ? (Үзлэг, мазок, PCR)

Үтрээний загатнааг зөв эмчлэх цорын ганц арга бол нарийн оношилгоо юм. Эмэгтэйчүүдийн эмч таны зовиурыг сонсож, асуумж авсны дараа тольтой үзлэг хийнэ.

Үүний дараа үтрээний ялгадасны наац буюу мазок шинжилгээг авна. Микроскопоор ялгадсыг харж, мөөгөнцөр, бактери, трихомонас зэрэг үүсгэгчийг ялган оношилдог.

Мазок шинжилгээний хариу маш хурдан буюу цөөн хэдэн цагийн дотор гардаг тул эмчилгээг цаг алдалгүй эхлүүлэх боломжийг олгодог.

Хэрэв мазок шинжилгээгээр тодорхойгүй эсвэл олон халдвар хавсарсан гэж сэжиглэвэл үтрээний PCR шинжилгээг хийдэг. ГУИС-ийн дэргэдэх эмнэлэгт 18 үзүүлэлттэй PCR шинжилгээг хийдэг бөгөөд энэ нь нэг дээжнээс кандидын төрлүүд, вагинозын бактериуд, трихомонас, хламиди, заг хүйтэн зэрэг олон төрлийн халдварыг маш нарийн тодорхойлдог давуу талтай.

Эдгээр лабораторийн шинжилгээ-ний тусламжтайгаар таны өвчний шалтгааныг нарийн тогтоож, тохирох эмчилгээг эхлүүлдэг.

Урьдчилан сэргийлэх зөвлөмж

Үтрээний эрүүл мэндийг хамгаалж, загатнахаас сэргийлэхийн тулд дараах энгийн дүрмүүдийг өдөр тутмын амьдралдаа хэвшүүлээрэй.

• Бэлэг эрхтний гадна талыг зөвхөн бүлээн усаар эсвэл үнэргүй зөөлөн бодисоор угаах хэрэгтэй. Үтрээний дотор талыг хэзээ ч угааж болохгүй.

• Угаасны дараа тухайн хэсгийг зөөлөн алчуураар сайн хатааж байх нь чухал. Чийгтэй орчин нь мөөгөнцөр үржих таатай нөхцөл болдог.

• Өдөр тутамдаа хөвөн даавуун дотуур хувцас өмсөж, агаар нэвтрүүлдэггүй нийлэг болон хэт бариу өмднөөс татгалзаарай.

• Антибиотикийг зөвхөн эмчийн заавраар хэрэглэх хэрэгтэй бөгөөд дур мэдэн уух нь үтрээний микрофлорыг устгадаг.

• Тамхинаас татгалзах нь үтрээний дархлааг дэмжихэд тустай.

• Бэлгийн харьцааны үед бэлгэвч хэрэглэж хэвших нь бэлгийн замын халдварт өвчнөөс найдвартай хамгаална.

Түгээмэл асуулт, хариулт (FAQ)

1. Мөөгөнцрийн лаа хэрэглэхэд бэлгэвчний хамгаалалт сулардаг уу?

Тийм, мөөгөнцрийн эсрэг зарим тос, лаа нь бэлгэвчний латекс материалыг гэмтээж, жирэмслэлтээс хамгаалах идэвхийг нь сулруулах эрсдэлтэй байдаг. Тиймээс эмчилгээний явцад бэлгийн харьцаанаас татгалзах эсвэл өөр арга хэрэглэх нь зүйтэй.

2. Бактерийн вагиноз нь бэлгийн замын халдварт өвчин мөн үү?

Үгүй, бактерийн вагиноз нь бэлгийн замаар дамжих халдварт тооцогддоггүй. Энэ нь үтрээний бактерийн хэвийн тэнцвэр алдагдсанаас үүсдэг боловч бэлгийн харьцаа, шинэ хамтрагчтай болох зэрэг нь үүнийг өдөөж болно.

3. Трихомониаз халдварыг эмчлэхгүй орхивол ямар эрсдэлтэй вэ?

Хэрэв эмчлэхгүй удаан явбал аарцгийн эрхтний үрэвсэл, умайн гаднах жирэмслэлт, үргүйдэл болон ХДХВ-ийн халдвар авах эрсдэлийг үлэмж хэмжээгээр нэмэгдүүлдэг.

4. Жирэмсэн үед бактерийн вагинозыг заавал эмчлэх шаардлагатай юу?

Тийм, жирэмсэн үед бактерийн вагинозыг эмчлэхгүй орхивол дутуу төрөх бага зэргийн эрсдэлтэй байдаг тул заавал эмчийн хяналтад эмчилнэ.

5. Үтрээний загатнааг гэрийн нөхцөлд содоор угааж намдааж болох уу?

Гэрийн нөхцөлд сод болон бусад бодисоор үтрээний дотор талыг угаах нь үтрээний байгалийн рН орчныг улам алдагдуулж, үрэвслийг даамжруулдаг тул зөвхөн гадна хэсгийг бүлээн усаар угаах нь зөв юм.

ГУИС-ийн дэргэдэх эмнэлэгт хэзээ хандах вэ?

Үтрээ загатнах, ялгадасны өөрчлөлт илрэх зэрэг зовиур танд дараах тохиолдлуудад илэрвэл заавал мэргэжлийн эмчид хандах хэрэгтэй:

• Энэхүү зовиур танд анх удаа илэрч байгаа бол

• Та жирэмсэн эсвэл хөхүүл үедээ байгаа бол

• Та 16-аас доош эсвэл 60-аас дээш настай бол

• Өмнө нь хэрэглэсэн эмчилгээний дараа зовиур сайжрахгүй байгаа бол

• Загатнаа байнга давтагдаж, танд төвөг учруулж байгаа бол

• Ялгадасны өнгө, үнэр нь илт өөрчлөгдсөн бол

• Сарын тэмдгийн хооронд эсвэл бэлгийн харьцааны дараа цус гарч байгаа бол

• Хэвлийн доод хэсгээр өвдөх, халуурах зэрэг шинж тэмдэг хавсарсан бол

Эдгээр шинж тэмдэг илэрвэл дур мэдэн лаа худалдаж авахын оронд ГУИС-ийн дэргэдэх эмнэлгийн эмэгтэйчүүдийн үзлэг, мазок болон PCR шинжилгээнд хамрагдаж, шалтгаанаа зөв тогтоолгоорой. Та манай эмнэлэгт хандан мэргэжлийн тусламж авахыг хүсвэл доорх холбоосоор цаг захиалах боломжтой.

📞 Утас: +976 7013-1662 📍 Хаяг: СБД, 11-р хороо, Ногоон нуурын 51, ГУИС-ийн хичээлийн байр 🗓 Цаг захиалга: цаг захиалах