Умайн миом: Шинж тэмдэг, эхо-оор хэрхэн илрүүлдэг болон эмчилгээний орчин үеийн шийдлүүд

Танилцуулга

Эмэгтэй хүн бүрийн амьдралын явцад нөхөн үржихүйн эрүүл мэндтэй холбоотой олон асуулт, сорилтууд тулгардаг. Сарын тэмдэг ердийнхөөсөө илүү их хэмжээгээр ирэх, хэвлийн доод хэсгээр дүүрч оргих, эсвэл нуруу руу чилж өвдөх зэрэг шинж тэмдгүүд илрэх үед бид ихэвчлэн ядарсаных хэмээн тоолгүй өнгөрөөх нь бий. Гэвч энэ нь эмэгтэйчүүдийн дунд маш түгээмэл тохиолддог нэгэн өөрчлөлтийн дохио байж болно.

Энэхүү таагүй мэдрэмж, зовиурын цаана эмэгтэйчүүдийн нөхөн үржихүйн эрхтний хамгийн элбэг оношлогддог өөрчлөлт болох умайн миом байх магадлал өндөр байдаг. Орчин үеийн анагаах ухааны хөгжлийн ачаар үүнийг эрт үед нь оношилж, умайг хадгалж үлдэх бүрэн боломжтой болсон юм.

Энэхүү нийтлэлээр бид умайн миом гэж чухам юу болох, түүнийг хэрхэн илрүүлдэг, хэзээ зүгээр хянаж, хэзээ эмчилгээ хийх шаардлагатай болдог талаарх хамгийн үнэн зөв мэдээллийг хүргэж байна.

Умайн миом гэж юу вэ?

Умайн миом (үүнийг анагаах ухаанд умайн миома эсвэл фиброид ч гэж нэрлэдэг) нь умайн булчингийн давхаргаас урган гардаг, хорт чанаргүй бөөгнөрөл буюу умайн хоргүй хавдар юм. Энэхүү ургацаг нь умайн булчинлаг хананд, умайн хөндийн дотор тал руу, эсвэл умайн гадна хана руу чиглэн ургаж болдог. Зарим эмэгтэйд ганцхан зангилаа үүсдэг бол заримд нь хэмжээ, байрлалын хувьд өөр өөр олон зангилаа зэрэг үүсэх тохиолдол ч бий.

Энэхүү өөрчлөлт нь эмэгтэйчүүдийн дунд маш түгээмэл тохиолддог бөгөөд судалгаагаар 50 нас хүртэлх эмэгтэйчүүдийн 20-оос 80 хувьд нь ямар нэг хэмжээгээр миом үүсдэг болох нь тогтоогдсон байна. Тэр дундаа 40-өөд насны болон 50-ийн эхэн үеийн буюу цэвэршилтийн өмнөх насны эмэгтэйчүүдэд хамгийн ихээр илэрдэг онцлогтой.

Умайн миом үүсэх яг таг тодорхой шалтгааныг шинжлэх ухаан одоогоор эцэслэн тогтоогоогүй байна. Гэсэн хэдий ч энэ нь эмэгтэй хүний өндгөвчнөөс ялгардаг эстроген болон прогестерон дааврын нөлөөгөөр өдөөгдөн ургадаг болох нь тодорхой болсон юм. Тиймээс ч эмэгтэй хүн цэвэршиж, бие дэх дааврын хэмжээ буурахад миомын зангилаанууд аяндаа жижгэрч, цаашид ургахаа больдог байна.

Умайн миомын үед ямар шинж тэмдэг илэрдэг вэ?

Ихэнх тохиолдолд умайн миом нь ямар нэгэн илэрхий зовиур, шинж тэмдэг өгдөггүй. Тиймээс эмэгтэйчүүд жирэмсний хяналтын эхо-д харах үедээ эсвэл урьдчилан сэргийлэх ердийн үзлэгээр үүнийг санамсаргүй байдлаар мэддэг. Шинж тэмдэг илрэх эсэх нь тухайн зангилааны байрлал, хэмжээ болон тооноос шууд хамаардаг байна.

Хэрэв миом нь умайн хөндий рүү чиглэж ургасан эсвэл хэмжээгээрээ нэлээд томорсон бол дараах шинж тэмдгүүд илэрнэ:

• Сарын тэмдгийн өөрчлөлт: Сарын тэмдэг маш их хэмжээгээр ирэх, хугацаа нь уртсах нь сарын тэмдэг их гарах шалтгаан болдог гол хүчин зүйлсийн нэг юм. Энэ нь цаашилбал биед төмөр дутагдаж, цус багадалтад хүргэх эрсдэлтэй.

• Өвдөлт ба хүндрэх мэдрэмж: Сарын тэмдгийн үеэр хэвлийгээр хүчтэй базлаж өвдөх, хэвлийн доод хэсгээр даралт мэдрэгдэх, гэдэс томорч цангах зэрэг зовиур илэрнэ.

• Даралтаас үүдэлтэй шинжүүд: Томорсон миом нь зэргэлдээ орших давсгийг дарсанаар ойр ойрхон шээс хүрэх, шээсээ бүрэн гаргаж чадахгүй байгаа мэдрэмж төрөх, эсвэл шулуун гэдсийг дарж өтгөн хатах шалтгаан болдог.

• Бусад зовиур: Нурууны доод хэсэг болон хөл рүү чилж өвдөх, бэлгийн харьцааны үед таагүй мэдрэмж төрж өвдөх, мөн жирэмслэхэд тодорхой хэмжээний бэрхшээл тулгарах зэрэг шинжүүд ажиглагдана.

Доорх хүснэгтэд умайн миом шинж тэмдэг болон тэдгээр нь бие махбодод ямар механизмаар үүсдэг болохыг хураангуйлан харуулав.

Шинж тэмдэг	Үүсэх үндсэн шалтгаан / Механизм
Сарын тэмдэг их хэмжээгээр ирэх	Умайн салст бүрхэвч томорч, цусны судасны агших чадвар суларснаас
Ойр ойрхон шээх	Миомын зангилаа давсгийг дээрээс нь дарж, багтаамжийг нь багасгаснаас
Өтгөн хатах	Умайн арын хананд байрлах миом шулуун гэдсийг шахсанаас
Хэвлийгээр дүүрэх, томрох	Зангилааны хэмжээ томорч, хэвлийн хөндийд зай эзэлснээс
Нуруу, ууцны өвдөлт	Миом нь аарцгийн хөндийн мэдрэлийн ширхэгүүдийг дарж цочроосноос

Хэн илүү эрсдэлтэй вэ?

Умайн булчингийн энэхүү өөрчлөлт нь нөхөн үржихүйн насны аль ч эмэгтэйд тохиолдож болох ч дараах хүчин зүйлүүд нь эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг байна.

Нэгдүгээрт, насны хүчин зүйл маш чухал нөлөөтэй. Нас ахих тусам, ялангуяа 30-40 насанд миом үүсэх эрсдэл хамгийн өндөр түвшинд хүрдэг. Хоёрдугаарт, гэр бүлийн түүх буюу удамшил нөлөөлдөг. Хэрэв таны ээж, эсвэл төрсөн эгч тань умайн миомтой байсан бол танд энэ өөрчлөлт үүсэх магадлал жирийн эмэгтэйчүүдээс ойролцоогоор 3 дахин илүү байдаг байна.

Гуравдугаарт, биеийн жингийн илүүдэл ба таргалалт нь эрсдэлийг 2-оос 3 дахин нэмэгдүүлдэг. Учир нь өөхөн эд нь биед эстроген дааврын хэмжээг ихэсгэдэг байна. Үүнээс гадна цусны даралт ихсэлт, чихрийн шижинтэй байх, амьдралынхаа туршид огт жирэмсэлж, төрж байгаагүй эмэгтэйчүүд илүү эрсдэлтэй бүлэгт багтана. Мөн хоол хүнсэндээ улаан мах ихээр хэрэглэдэг хүмүүс илүү өртөмтгий байдаг бол ногоон навчит хүнсний ногоо, жимс жимсгэнэ тогтмол хэрэглэх нь эсрэгээрээ хамгаалах нөлөө үзүүлдэг байна.

Умайн миом хорт хавдар болдог уу?

Эмэгтэйчүүд “хавдар” гэдэг үгийг сонсоод хамгийн түрүүнд хорт хавдартай андууран маш ихээр түгшиж, айдаст автдаг. Тэгвэл умайн миом нь хорт хавдар болон хувирдаг уу гэсэн асуултад анагаах ухаан маш тодорхой хариулт өгдөг.

Хариулт нь: Бараг үгүй. Умайн миомын хорт хавдрын хувилбар буюу лейомиосаркома гэж нэрлэгддэг эмгэг нь маш ховор бөгөөд 1000 тохиолдол тутамд 1-ээс ч бага илэрдэг байна. Хамгийн гол нь ердийн умайн миом нь цаг хугацааны явцад хорт хавдар болон хувирдаггүй. Мөн умайн миомтой байна гэдэг нь таныг умайн бусад төрлийн хорт хавдраар өвчлөх эрсдэлийг огт нэмэгдүүлдэггүй гэдгийг ойлгох хэрэгтэй.

Эхо шинжилгээгээр умайн миомыг хэрхэн илрүүлдэг вэ?

Умайн миомыг оношлох хамгийн анхны бөгөөд хамгийн үр дүнтэй, аюулгүй арга бол эмэгтэйчүүдийн хэт авиан оношилгоо буюу эхо шинжилгээ юм. Ердийн эмэгтэйчүүдийн гараар тэмтрэх үзлэгийн үеэр умай томорсон эсвэл хэлбэр нь алдагдсан байвал эмч таныг шууд эхо шинжилгээ рүү чиглүүлнэ.

Эхо шинжилгээг дотор нь хоёр янзаар хийдэг: 1. Хэвлийн дээгүүрх эхо: Давсаг дүүрэн үед хэвлийн ханаар дамжуулан умайн ерөнхий бүтэц, том хэмжээтэй зангилаануудыг харах боломжтой. 2. Үтрээний эхо: Үтрээгээр тусгай нарийн мэдрэгч оруулан харах бөгөөд энэ нь умайд илүү ойртож, маш тод зураглал өгдөг тул жижиг хэмжээтэй миомыг ч алдалгүй илрүүлдэг.

Эхо шинжилгээний тусламжтайгаар эмч миом байгаа эсэхийг тогтоогоод зогсохгүй, түүний яг таг байрлал (умайн булчин дотор уу, салстын доор уу, эсвэл гадна уу), хэмжээ (миллиметрээр) болон хэдэн ширхэг зангилаа байгааг нарийвчлан тодорхойлно. Энэхүү үзлэгээр умайн өөрчлөлтөөс гадна өндгөвчний уйланхай зэрэг нөхөн үржихүйн бусад эрхтний эмгэгийг ч давхар оношлох боломжтой байдаг.

Хэрэв миомоос шалтгаалж цус алдалт их байгаа бол эмч цусны ерөнхий шинжилгээ хийж цус багадалтын зэргийг шалгана. Зарим тохиолдолд зангилааны байрлалыг илүү нарийн тодруулахын тулд соронзон резонанст томографи (MRI) хийх эсвэл умайн хөндий рүү нарийн камераар орж харах гистероскопийн аргыг ашигладаг.

Хэзээ зүгээр хянаж, хэзээ эмчилдэг вэ?

Умайн миомтой гэж оношлогдсон эмэгтэй бүр заавал яаран эмчилгээ хийлгэх эсвэл хагалгаанд орох шаардлагагүй байдаг. Эмчилгээний тактикийг сонгохдоо тухайн эмэгтэйн зовиур, нас, жирэмслэх төлөвлөгөө зэргийг харгалзан үздэг.

Хэзээ зөвхөн хянах вэ?

Хэрэв миом нь ямар нэгэн шинж тэмдэг, зовиур өгөхгүй, хэмжээгээрээ жижиг байгаа бол ямар нэгэн эмчилгээ хийх шаардлагагүй. Энэ тохиолдолд эмчийн хяналтад байж, жилд 1-2 удаа эмэгтэйчүүдийн хэт авиан (эхо) оношилгоонд орж, зангилааны хэмжээ хэрхэн өөрчлөгдөж байгааг ажиглахад л хангалттай. Ялангуяа цэвэршилтийн насанд дөхөж байгаа эмэгтэйчүүдэд цэвэршилтийн дараа миом аяндаа жижгэрдэг тул ихэвчлэн энэхүү хянах аргыг сонгодог байна.

Хэзээ эмчилгээ хийх шаардлагатай вэ?

Дараах тохиолдолд идэвхтэй эмчилгээг эхлүүлэх хэрэгтэй болдог:

• Сарын тэмдгийн үеэр маш их цус алдаж, үүнээс шалтгаалан бие сульдаж, цус багадалт үүссэн бол

• Хэвлий болон аарцгаар хүчтэй өвдөж, энгийн өвдөлт намдаах эмэнд үр дүнгүй байгаа тохиолдолд

• Давсаг болон шулуун гэдсийг дарж, шээс хаагдах, өтгөн хатах зэрэг зовиур илэрвэл

• Миомын зангилаа маш хурдацтай томорч байгаа нь ажиглагдвал

• Хүүхэд тогтохгүй байх, үргүйдэл үүсэх зэргээр жирэмслэхэд саад болж байвал

Эмчилгээний орчин үеийн сонголтууд

Умайн миомын эмчилгээг дотор нь эмийн эмчилгээ, бага инвазив ажилбар болон мэс засал гэж хуваадаг. Сонголтыг хийхдээ өвчтөний нас, миомын хэмжээ, байрлал, цаашид хүүхэд төрүүлэх хүсэл зэрэг олон хүчин зүйлийг харгалзан үздэг.

1. Эмийн эмчилгээ

Эмийн эмчилгээ нь миомыг бүрэн арилгахгүй ч шинж тэмдгийг намдаах, хэмжээг нь багасгах зорилготой байдаг.

• Өвдөлт намдаах эмүүд: Ибупрофен зэрэг үрэвслийн эсрэг стероид бус эмүүд нь сарын тэмдгийн үеийн базлалт, өвдөлтийг намдаана.

• Цус алдалтыг багасгах эм: Транексамын хүчил нь сарын тэмдгийн цус алдалтыг бууруулахад тусалдаг дааврын бус эм юм.

• Дааврын бэлдмэлүүд: Хавсарсан жирэмснээс хамгаалах эмүүд нь цус алдалтын хэмжээг багасгадаг. Мөн умайн хөндийд байрлуулдаг Мирена даавартай ерөндөг нь умайн салстын ургалтыг дарангуйлж, сарын тэмдгийн цус алдалт болон өвдөлтийг маш сайн бууруулдаг үр дүнтэй арга юм.

• GnRH агонистууд: Энэхүү дааврын тариа нь биеийн эстроген дааврын хэмжээг бууруулж, түр зуур хиймэл цэвэршилтийн байдалд оруулдаг. Үүний үр дүнд миомын зангилаа мэдэгдэхүйц жижгэрдэг бөгөөд хагалгаанд бэлтгэх зорилгоор ихэвчлэн 6 сараас илүүгүй хугацаагаар хэрэглэдэг.

• Төмрийн бэлдмэл: Цус багадалтыг эмчлэх зорилгоор хэрэглэнэ.

2. Бага инвазив ажилбарууд

• Умайн артерийн эмболизаци: Энэхүү ажилбарын үед миомыг тэжээж буй цусны судсанд тусгай бичил хэсгүүдийг шахаж, цусан хангамжийг нь хаадаг. Цусан хангамжгүй болсон миом аяндаа хатаж, хэмжээ нь жижгэрдэг байна.

• Эндометрийн аблаци: Умайн дотор талын салст давхаргыг тусгай багажаар түлж устгах ажилбар бөгөөд энэ нь сарын тэмдгийн цус алдалтыг зогсоох буюу багасгах зорилготой. Гэвч энэ ажилбарын дараа жирэмслэх боломжгүй болдог.

3. Мэс засал эмчилгээ

• Миомэктоми: Энэ нь умайг хэвээр үлдээж, зөвхөн миомын зангилааг түүж авах мэс засал юм. Цаашид жирэмслэхээр төлөвлөж буй залуу эмэгтэйчүүдэд хамгийн тохиромжтой сонголт болдог.

• Гистерэктоми: Умайг бүхлээр нь авах мэс засал. Энэ нь умайн миомыг бүрэн эмчлэх, дахиж үүсэхээс сэргийлэх цорын ганц туйлын арга юм. Гэр бүл төлөвлөлтөө бүрэн дуусгасан, хүнд хэлбэрийн зовиуртай эмэгтэйчүүдэд хийгддэг.

Умайн миом ба жирэмслэлт

Умайн миомтой гэж оношлогдсон эмэгтэйчүүдийн дийлэнх нь ямар нэгэн хүндрэлгүйгээр хэвийн жирэмсэлж, эрүүл хүүхэд төрүүлдэг. Гэсэн хэдий ч миомын зангилааны байрлал, хэмжээнээс шалтгаалж жирэмслэлт болон төрөлтийн явцад зарим нэг хүндрэл үүсэх эрсдэлтэй байдаг.

Жирэмсэн үед эстроген дааврын хэмжээ ихэсдэг тул зарим миом хэмжээгээрээ томорч, хэвлийгээр өвдөх шалтгаан болдог байна. Мөн миомтой жирэмсэн эмэгтэйчүүдэд кесар хагалгаагаар төрөх эрсдэл жирийн эмэгтэйчүүдээс ойролцоогоор 6 дахин их байдаг. Үүнээс гадна ураг умайд буруу байрлалтай байх (өгзөг түрүүлэх гэх мэт) болон хугацаанаасаа өмнө дутуу төрөх эрсдэл нэмэгддэг тул жирэмсний хяналтад орохдоо эмчдээ миомтой гэдгээ заавал хэлж, хянуулах шаардлагатай.

Яаралтай эмчид үзүүлэх дохио

Хэрэв танд умайн миомын онош байгаа бөгөөд дараах шинж тэмдгүүд илэрвэл цаг алдалгүй яаралтай эмнэлэгт хандах хэрэгтэй:

• Хэвлийн доод хэсгээр гэнэт маш хүчтэй, тэсэхийн аргагүй өвдөх (энэ нь миомын зангилаа мушгирсан эсвэл цусан хангамж нь хаагдсаныг илтгэж болно)

• Ариун цэврийн хэрэглэлийг 1-2 цаг тутамд солихоос өөр аргагүй болох хэмжээний их хэмжээний цус алдах

• Хэвлийн өвдөлттэй зэрэгцэн биеийн халуун огцом өндөр халуурах

Түгээмэл асуулт, хариулт (FAQ)

1. Умайн миомтой үед заавал умайгаа авахуулах уу?

Үгүй. Умайг бүхлээр нь авах мэс засал (гистерэктоми) нь хамгийн эцсийн арга юм. Хэрэв та залуу байгаа, цаашид жирэмслэхээр төлөвлөж байгаа бол зөвхөн зангилааг авах миомэктоми хагалгааг хийлгэх эсвэл эмийн эмчилгээ, Мирена спираль зэргийг сонгож умайгаа бүрэн авч үлдэх боломжтой.

2. Умайн миом эм уугаад бүрэн алга болох уу?

Одоогоор умайн миомыг бүрэн устгаж алга болгодог эм бэлдмэл байхгүй. Эмийн эмчилгээ нь зөвхөн миомын хэмжээг түр зуур багасгах, цус алдалт болон өвдөлтийг намдаах зорилготой байдаг.

3. Миомтой үед ямар хоол хүнснээс татгалзах хэрэгтэй вэ?

Дааврын тэнцвэрт байдлыг алдагдуулж, эстрогенийг өдөөдөг улаан мах (үхэр, гахайн мах), түргэн хоол, чихэрлэг болон боловсруулсан хүнсний хэрэглээг хязгаарлах нь зүйтэй. Үүний оронд шинэ ногоо, жимс жимсгэнэ, ногоон навчит ногоог түлхүү хэрэглэх нь тустай.

4. Цэвэршсэний дараа миом ургасаар байх уу?

Цэвэршилтийн дараа эмэгтэй хүний бие дэх эстроген дааврын хэмжээ огцом буурдаг тул миомын зангилаанууд аяндаа жижгэрч, ургахаа больдог. Тиймээс цэвэршсэн эмэгтэйчүүдэд ихэвчлэн ямар нэгэн эмчилгээ шаардлагагүй, зөвхөн эхо-оор хянадаг.

5. Миом үргүйдэлд хүргэх үү?

Ихэнх миом жирэмслэлтэд саад болдоггүй. Гэвч умайн хөндийн дотор талд, салстын доор байрласан миом нь үр тогтсон өндгөн эс умайн хананд бэхлэгдэхэд саад болж, үргүйдэл эсвэл эрт үеийн зулбалтад хүргэх эрсдэлтэй байдаг.

ГУИС-ийн дэргэдэх эмнэлэгт хэзээ хандах вэ?

Хэрэв танд сарын тэмдэг их хэмжээгээр ирэх, хэвлийн доод хэсгээр хүнд оргих, нуруу руу чилж өвдөх зэрэг умайн миомын шинж тэмдэг илэрч байвал ГУИС-ийн дэргэдэх эмнэлэгт хандан мэргэжлийн тусламж авахыг зөвлөж байна.

Манай эмнэлэгт нөхөн үржихүйн насны болон цэвэршилтийн насны эмэгтэйчүүдэд зориулсан эмэгтэйчүүдийн цогц үзлэг болон орчин үеийн өндөр хүчин чадалтай эхо оношилгоог хийж байна. Таны бие махбодод цус багадалт үүссэн эсэхийг манай орчин үеийн лабораторид лабораторийн шинжилгээгээр түргэн шуурхай шалгаж, шаардлагатай тохиолдолд Мирена даавартай ерөндөг тавих болон бусад эмийн эмчилгээг эмчийн хяналтан дор хийнэ.

Хэрэв танд мэс засал эмчилгээ эсвэл умайн артерийн эмболизаци зэрэг нарийн мэргэжлийн ажилбар шаардлагатай гэж оношлогдвол манай эмч нар дараагийн шатны төрөлжсөн нарийн мэргэжлийн эмнэлэг рүү шуурхай холбож, зөв чиглүүлж өгөх болно. Та өөрийн эрүүл мэндээ хамгаалж, урьдчилан сэргийлэх үзлэгт орохыг хүсвэл доорх линкээр орж цаг захиална уу.

👉 Та эмэгтэйчүүдийн эмчийн үзлэгт цаг захиалах холбоосоор орж өөрт тохиромжтой цагаа сонгоорой.

Холбоо барих мэдээлэл: * 📞 Утас: +976 7013-1662

• 📍 Хаяг: СБД, 11-р хороо, Ногоон нуурын 51, ГУИС-ийн хичээлийн байр

• 🗓 Цаг захиалга: Энд дарж цаг захиална уу